A máa ń rí àwọn ọ̀dọ́ dáadáa nínú ìpolongo ìdìbò àti ìfẹ̀hónúhàn ní Ìwọ̀ Oòrùn Áfíríkà, ṣùgbọ́n híhàn kò túmọ̀ sí níní ààyè níbi ìpinnu. Ìtúpalẹ̀ Jean Sovon wo àlàfo láàárín ẹ̀tọ́ láti yan olórí àti àǹfààní gidi láti di olórí. Àríyànjiyàn pàtàkì rẹ̀ ni pé òfin ọjọ́-ori ṣàlàyé apá kan ṣoṣo nínú ìṣòro.

Nàìjíríà jẹ́ àpẹẹrẹ tó wúlò. Àtúnṣe Not Too Young To Run ní 2018 dín ọjọ́-ori ààrẹ tó kéré jù láti 40 sí 35, àti ti House of Representatives láti 30 sí 25. Èyí pọ̀ sí iye àwọn tó lẹ́tọ̀ lábẹ́ òfin. Ṣùgbọ́n àtúnṣe náà nìkan kò yọ àwọn ìṣòro tó wà láàárín ẹni tó lẹ́tọ̀ àti ẹni tó di olùdíje ní àṣeyọrí kúrò.

Ìtúpalẹ̀ náà tọ́ka sí owó ìpolongo, owó fífi orúkọ sílẹ̀ àti iṣàkóso nínú ẹgbẹ́ òṣèlú gẹ́gẹ́ bí ìdènà mìíràn. Ọ̀dọ́ lè pé ọjọ́-ori tó yẹ, ṣùgbọ́n kí ó má ní owó, ìbáṣepọ̀ tàbí ìtìlẹ́yìn láti gba tikẹ́ẹ̀tì. Ìyàtọ̀ yìí ṣe pàtàkì: ìtóótun àti àǹfààní wọlé ní ìbáṣepọ̀, ṣùgbọ́n wọn kì í ṣe ohun kan náà.

Ìkópa nínú ìfẹ̀hónúhàn tún fi apá mìíràn kún un. Àwọn ọ̀dọ́ tó ń ṣètò lè kó ènìyàn jọ, sọ ohun tí wọ́n fẹ́, kí wọ́n sì fi ipa mú àwọn aláṣẹ dáhùn láì di ipò mú. Ṣùgbọ́n yíyí agbára ìpolongo padà sí aṣojú tó máa pẹ́ le, bí ọ̀nà láti máa ṣètò lẹ́yìn ìjà àkọ́kọ́ kò bá sí. Ìtẹ́wọ́gbà ohun tí a béèrè ní ojú pópó yàtọ̀ sí ipa tó máa pẹ́ lórí ìnáwó tàbí òfin.

Àwọn àbá tí a jíròrò ni dídín owó ìwọlé kù, ṣíṣe ìrànlọ́wọ́ fún olùdíje ọ̀dọ́ àti fífún wọn ní ipò tó lágbára nínú yíyan ẹgbẹ́. Ọ̀kọ̀ọ̀kan ní ìbéèrè: ta ni ó yẹ fún ìrànlọ́wọ́? Ṣé ó dé ọ̀dọ̀ ẹni tí kò ní alágbára lẹ́yìn? Ṣé wọ́n ń díje fún ipò tí wọ́n lè ṣẹ́gun? Kíkà olùdíje nìkan kò sọ bóyá wọ́n lè ṣẹ́gun kí wọ́n sì lo àṣẹ.

Fún olùkà Nàìjíríà, ìdánwò ńlá ni bóyá ìkópa òṣèlú ní ọ̀nà sí ibi ìpinnu. Dídín ọjọ́-ori kù lè jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ pàtàkì. Láti yẹ èsì wò, a tún gbọdọ̀ wo ọ̀nà yíyan olùdíje, ohun èlò tí wọ́n ní àti iṣẹ́ àwọn tí a yàn. Àpilẹ̀kọ yìí jẹ́ àríyànjiyàn nípa aṣojú, kì í ṣe àsọtẹ́lẹ̀ èsì ìdìbò.