Wani farin bangare na dutse a kudancin Madagascar yana bambanta da kasar ruwan lemu da ke kewaye da shi a hoton da NASA Earth Observatory ta wallafa ranar 5 ga Oktoba. Wurin mai zagaye shi ne Saririaky anorthosite massif. An dauki hotonsa daga tashar sararin samaniya ranar 28 ga Agusta, amma tarihinsa ya fi haka tsufa sosai.
Anorthosite dutse ne da yake samuwa yayin da magma ke sanyaya a karkashin kasa, tare da girman lu'ulu'un ma'adinai. Bayanin NASA ya ce wannan babban dutsen Madagascar ya samu akalla shekaru miliyan 600 da suka wuce. Bangaren da ya fito fili yana da fadin kusan murabba'in kilomita 100, don haka ana iya ganinsa daga sararin samaniya.
Kasashen da ke kewaye suna dauke da shaidar sauyin duwatsu mai karfi. Zafi da matsin lamba sun sake fasalta su, suka bar layuka masu tsawo daga arewa zuwa kudu. Masana sun danganta wannan tarihi da karo tsakanin bangarorin nahiyoyi lokacin da ake kafa Gondwana, tsohuwar babbar nahiya da ta hada wurare masu nisa yanzu.
Alakar da Wata tana kan nau'in dutse ne, ba wai wannan wurin Madagascar ya fado daga sararin samaniya ba. Anorthosite yana cikin manyan duwatsun tsaunukan Wata masu haske. Na Wata sun fi tsufa sosai, domin sun samu fiye da shekaru biliyan hudu da suka wuce lokacin samuwar bawon waje na Wata.
Saboda haka, duwatsun Duniya suna ba masu nazarin Wata damar kwatantawa. Samfuran Apollo suna da daraja kuma ba su da yawa. Masana suna duba misalan Duniya masu dacewa domin fahimtar samuwar ma'adinai da tsarin duwatsu. Amma kwatantawa ba ta nufin kowane anorthosite na Duniya yana daidai da na Wata; bambancin tarihi yana da muhimmanci.
Hoton sabon kallo ne ga wani tsohon abu, ba shaidar cewa dutsen ya bayyana kwanan nan ba. Ya hada kallon sararin samaniya na 2026, daruruwan miliyoyin shekarun tarihin Madagascar da tarihin Wata mafi tsufa. Wurin mai zagaye yana tunatar da mu cewa kasa na iya adana labarai da suka dade kafin samun kyamara.