NASA ń tẹ̀ síwájú pẹ̀lú teliskopu ìdánwò ẹlẹ́rọ tuntun fún LISA, observatory gravitational waves tí Europe ń darí. Ìkéde October 8 ṣàlàyé ẹ̀yà tó ń tẹ̀ lé àpẹẹrẹ tí wọ́n mú wá ní 2024. Iṣẹ́ ọjọ́ iwájú ni LISA, pẹ̀lú ètò ìfilọ́lẹ̀ ní àárín ọdún 2030s.
Observatory náà yóò lo ọkọ̀ mẹ́ta nínú triangle ńlá. Àmì laser láàárín wọn yóò wọ̀n ìyípadà jíjìn tó kéré gan-an. Ìyípadà yẹn lè fi gravitational waves hàn, tí ó ní ìbáṣepọ̀ pẹ̀lú ìṣípò àwọn ohun ńlá, títí kan black holes méjì tó ń yí ara wọn ká.
Ọkọ̀ kọ̀ọ̀kan nílò teliskopu tó lè rán ìmọ́lẹ̀ laser jáde kí ó sì gbà á wọlé. Ẹrọ tí a pète lo glass-ceramic tí a yàn nítorí kò rọrùn láti yí apẹrẹ rẹ̀ bí ooru ṣe yí. Ìdúróṣinṣin ṣe pàtàkì nítorí ìṣípò tí a kò fẹ́ lè ní ipa lórí ìwọ̀n tó rọrùn láti bàjẹ́.
Ẹ̀yà tuntun yóò lo ẹ̀kọ́ àpẹẹrẹ àkọ́kọ́ fún apẹrẹ tó dára sí i. NASA sọ pé èyí yóò jẹ́ ẹ̀yà ìkẹyìn ṣáájú ẹrọ ìrìnàjò, a ó sì fi teliskopu ránṣẹ́ sí ESA. Àṣeyọrí ẹlẹ́rọ ni, kì í ṣe pé gbogbo irinṣẹ́ tí iṣẹ́ náà nílò ti parí.
LISA fẹ́ ṣàyẹ̀wò gravitational waves ní frequency tó kéré ju ohun tí ẹrọ ilẹ̀ lè wọ̀n nírọ̀rùn lọ. Yóò ṣe àfikún sí iṣẹ́ wọn, yóò sì ṣí irú ìṣẹ̀lẹ̀ mìíràn sílẹ̀ fún ìwádìí. Iṣẹ́ teliskopu ń ran èrò yẹn lọ́wọ́, ṣùgbọ́n kì í ṣe ìkéde pé LISA ti rí wave kan.
Nítorí náà, ìròyìn dá lórí sísọ èrò ìwọ̀n di ẹrọ tó ṣeé gbẹ́kẹ̀lé. Ìdánwò gbọ́dọ̀ fi ìhùwàsí optics hàn kí a tó ṣe irinṣẹ́ ìrìn. Àwòrán náà fi ìmúrasílẹ̀ ní Ayé hàn, níbi tí àwọn ẹlẹ́rọ lè ṣàyẹ̀wò apá ọkọ̀ kí wọ́n sì tún ìṣòro ṣe nígbà tí wọ́n ṣì lè dé ọdọ rẹ̀.