Tarayyar Afirka da ƙungiyar ’yan jarida sun nemi kariya tare da binciken hare-hare

An bukaci gwamnatocin Afirka su ƙarfafa kariya ga ’yan jarida da binciken hare-haren da ake kai musu, cikin wata sanarwar haɗin gwiwa da Hukumar Tarayyar Afirka da Tarayyar ’Yan Jaridar Afirka suka fitar ranar 2 Nuwamba. Kiran ya danganta lafiyar masu ba da rahoto da damar jama’a ta samun bayanai da shiga harkokin al’umma.

Bankole Adeoye, kwamishinan AU mai kula da harkokin siyasa, zaman lafiya da tsaro, da shugaban tarayyar ’yan jarida Omar Faruk Osman ne suka sanya hannu. Sun nemi tsarin kariya na ƙasa, kariya ga masu rahoton zaɓe da zanga-zanga, da matakan hana cin zarafi da sa ido ta fasahar zamani. Sun kuma nemi ’yan jarida su shiga tsara da sa ido kan matakan kariyar.

Kiran ya haɗa da barazanar musamman da mata ’yan jarida ke fuskanta. Shawarwarin sun shafi rigakafi, kariya da ɗaukar alhaki. Sun nemi hukumomi su binciki laifuka, su bi waɗanda suka aikata su, su kuma ba waɗanda abin ya shafa damar samun haƙƙinsu. Waɗannan kiraye-kiraye ne ga ƙasashe mambobi. Sanarwar ba ta sanar da sabon shirin kariya a Najeriya ba, kuma ba ta tabbatar da warware wasu takamaiman shari’o’i ba.

Ranar tana da tarihi mai faɗi. Babban Taron Majalisar Ɗinkin Duniya ya kafa wannan rana ta tunawa a 2013. A cewar UNESCO, ranar 2 Nuwamba tana tuna ’yan jaridar Faransa biyu da aka kashe a Mali a wannan shekarar. Ƙungiyar ta danganta batun da ɓacewar bayanai game da rashawa, laifuka da cin zarafi idan ’yan jarida ba sa iya aiki cikin aminci.

UNESCO kuma ta fitar da rahoton babban daraktanta kan lafiyar ’yan jarida ranar 2 Nuwamba. Rahoton, wanda ake wallafawa duk bayan shekaru biyu, yana nazarin barazanar da ma’aikatan kafofin watsa labarai ke fuskanta da ko ana samun ɗaukar alhakin kashe-kashe ta hanyar shari’a. Ya kamata a tuna cewa ya shafi duniya baki ɗaya. Nazarin duniya ba ya tabbatar da abin da ya faru a wata takamaiman shari’a a Najeriya ko nasarar bincikenta.

Abin da wannan yake nufi gare ku. Abin da ya biyo bayan alkawarin kariya shi ne gwajinsa. Ga masu karatu a Najeriya, tambayoyin da suka dace sun haɗa da ko an binciki hari, ko ’yan jaridar da abin ya shafa za su iya ci gaba da ba da rahoto, da ko hukumomi sun bayyana sakamakon. Sanarwar jama’a tana ba da ma’aunin yin waɗannan tambayoyi. Ita kaɗai ba ta amsa su ba.