Egungun ẹsẹ̀ dainosọ̀ kan láti àríwá ìlà oòrùn Brazil ṣì ní àmì kẹ́míkà nípa ohun tó máa ń gba inú rẹ̀ kọjá. Àwọn olùṣèwádìí tí Kliti Grice ti Yunifásítì Curtin darí sọ pé àwọn ohun kéékèèké inú egungun náà lè jẹ́ àwókù sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa tí ohun alumọni dáàbò bò. Àwọn onímọ̀ mìíràn ti béèrè bí ẹ̀rí náà ṣe dájú tó.
Ìwádìí náà jáde nínú Proceedings of the National Academy of Sciences ní ọjọ́ 2 Oṣù kọkànlá. Ẹranko náà, Aratasaurus museunacionali, gbé láyé ní nǹkan bí mílíọ̀nù 115 ọdún sẹ́yìn. A rí àwókù rẹ̀ níbi tí a ti ń wa ohun alumọni ní 2008. Ohun tuntun ni àyẹ̀wò àwọn ohun tí a rí nínú egungun náà níbi tí àwọn ihò tóóró ti ní àwọn iṣan ẹ̀jẹ̀ nínú tẹ́lẹ̀.
Àwọn onímọ̀ wá ẹ̀rí méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Nígbà tí wọ́n lo ẹ̀rọ tó ń fi ohun kéékèèké hàn ní ńlá, wọ́n rí àwọn ohun tó rí bí ẹyin nínú àwọn ihò náà nìkan. Àyẹ̀wò ohun tí wọ́n yọ láti inú egungun fi heme B àti àwọn ohun tó wáyé nígbà ìyípadà rẹ̀ hàn. Heme jẹ́ apá kan nínú haemoglobin tó ń ran sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ pupa lọ́wọ́ láti gbé afẹ́fẹ́ oxygen. Àpáta tó yí i ká fi àmì mìíràn hàn láti inú ohun tó ń fún àwọn ẹ̀dá tó ń lo ìmọ́lẹ̀ ní àwọ̀.
Ibi tí wọ́n rí àwọn àmì náà jẹ́ ọ̀kan lára ìdí tí wọ́n fi so àbájáde àwọn àyẹ̀wò náà pọ̀. Àyẹ̀wò síwájú fi àmì tó ní í ṣe pẹ̀lú heme hàn nínú àwọn ohun tó rí bí ẹyin náà gan-an. Wọ́n tún rí ohun alumọni manganese kan tí a ń pè ní hausmannite. Wọ́n dábàá pé ohun alumọni ṣèrànwọ́ láti tọ́jú àwókù ẹran ara lẹ́yìn ìsìnkú rẹ̀. Àlàyé tí wọ́n dábàá ni èyí.
Àwọn onímọ̀ kan kò fara mọ́ pé àwókù sẹ́ẹ̀lì ẹ̀jẹ̀ ni àwọn ohun náà. Mary Schweitzer, onímọ̀ nípa àwókù ẹ̀dá ìgbàanì tí kò bá wọn ṣe ìwádìí, sọ fún ABC pé ẹ̀rí nípa sẹ́ẹ̀lì náà kò dá òun lójú. Ohun tó fi àwọn àmì sílẹ̀ gan-an ni wọ́n ń jíròrò. Ìrísí tó jọ sẹ́ẹ̀lì nìkan kò lè dáhùn ìbéèrè yẹn.
Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún ọ: àwòrán náà fi àwókù egungun ẹsẹ̀ hàn. Àyẹ̀wò nípa ẹ̀jẹ̀ dá lórí ẹ̀rọ tó lè ṣàyẹ̀wò ohun tó kéré ju ohun tí ojú lè rí lọ. Àwọn onímọ̀ ròyìn àwọn mọ́lẹ́kù àti ohun alumọni. Wọn kò rí DNA ìgbàanì nígbà tí wọ́n ṣe àyẹ̀wò rẹ̀. Wọn kò rí ẹ̀jẹ̀ dainosọ̀ tó ṣì jẹ́ omi.
