UNEP sọ pé títẹ owó ìmúrasílẹ̀ fún ipa ojú ọjọ́ pọ̀ sí ìlọ́po mẹ́ta pàápàá kò ní tó fún ọ̀pọ̀ àìní àwọn orílẹ̀-èdè tó ń gòkè àgbà

Láti dá ìkún omi dúró létí òkun ń béèrè irú ìdókòwò tó yàtọ̀ sí dídín àwọn gáàsì tó ń mú ayé gbóná kù. Ẹ̀ka tó ń bójú tó àyíká fún Àjọ Ìṣọ̀kan Àgbáyé ṣàlàyé èyí ní Nairobi ní 4 Oṣù kọkànlá nínú ìròyìn tó dá lórí mímúra sílẹ̀ fún ipa ìyípadà ojú ọjọ́ àti bí a ṣe lè kojú rẹ̀. Ó ṣàyẹ̀wò owó tó wà fún iṣẹ́ náà àti ìwọ̀n àìní tí ó lè kún.

UNEP ṣírò pé owó ìjọba tó ṣàn láti àwọn orílẹ̀-èdè tó ti gòkè àgbà sí àwọn tó ń gòkè àgbà fún iṣẹ́ yìí jẹ́ láàárín bílíọ̀nù dọ́là US 28.2 àti 31.7 ní 2024. Ó pọ̀ ju ti 2023 lọ pẹ̀lú nǹkan bí bílíọ̀nù dọ́là US kan. Àwọn nọ́mbà yìí ṣàpèjúwe ìṣàn owó ìjọba láàárín orílẹ̀-èdè ní ọdún kan tó ti kọjá. Kì í ṣe àpapọ̀ ohun tí ìjọba Áfíríkà nìkan ná.

Láti ṣírò àìní ọjọ́ iwájú, àwọn olùwádìí lo ìlérí orílẹ̀-èdè nípa ojú ọjọ́, ètò ìmúrasílẹ̀ àti àwọn àwòṣe ìṣirò. Àárín ìṣirò wọn fún àwọn orílẹ̀-èdè tó ń gòkè àgbà jẹ́ nǹkan bí bílíọ̀nù dọ́là US 305 lọ́dọọdún nígbà tí a bá fi máa dé 2035. Ọ̀pọ̀ àìní àwọn ilé iṣẹ́ aládàáni fún iṣẹ́ tíwọn kò sí nínú rẹ̀. Kì í ṣe ìnáwó iṣẹ́ kan tàbí owó tí ìjọba ti ní lọ́wọ́.

Àdéhùn àpéjọ ojú ọjọ́ COP30 ké sí ìsapá láti mú owó ìmúrasílẹ̀ yìí tó ó kéré tán ìlọ́po mẹ́ta iye ìbẹ̀rẹ̀ nígbà tí a bá fi máa dé 2035. UNEP ṣírò ohun tí èyí lè túmọ̀ sí pẹ̀lú onírúurú iye ìbẹ̀rẹ̀. Bí wọ́n bá ka bí iye owó ọjà ṣe ń ga sí i kún un, àní ìlọ́po mẹ́ta tí owó náà bá dà yóò kún kìkì ìdá 20 sí 29 nínú ọgọ́rùn-ún ti àìní àwọn orílẹ̀-èdè tó ń gòkè àgbà ní 2035.

Owó jẹ́ apá kan ṣoṣo. Ètò láti mú igbó mangrove padà létí òkun ní láti di iṣẹ́ tí àwọn èèyàn lè ṣe kí wọ́n sì máa tọ́jú rẹ̀. Àwọn igi náà lè dáàbò bo etí òkun lọ́wọ́ fífá ilẹ̀ lọ àti ìkún omi. Àwọn igi kéékèèké tí a gbìn ní Kenya nínú fọ́tò jẹ́ àpẹẹrẹ irú iṣẹ́ yìí. Àwọn nọ́mbà tí a tọ́ka sí kò sọ pé wọ́n fún ibẹ̀ ní owó iṣẹ́.

Ohun tí èyí túmọ̀ sí fún ọ. Tí o bá gbọ́ iye owó ńlá fún iṣẹ́ ojú ọjọ́ ní Nàìjíríà, kọ́kọ́ wádìí bóyá owó tí a ti san ni, àfojúsùn ọjọ́ iwájú tàbí ìṣirò àìní. Lẹ́yìn náà wo àwọn orílẹ̀-èdè tí ó kà mọ́ra. Àlàfo owó kárí ayé lè ṣàlàyé ìdí tí wọ́n fi ń wá owó sí i, ṣùgbọ́n kò sọ ohun tí àdúgbò kan lẹ́bàá òkun yóò rí gbà.