Manoma biyu za su iya ganin tabo a ganyen itacen safou amma su fuskanci matsaloli daban-daban. Masu bincike daga Jami’ar Dschang sun tsara taswirar cututtukan wannan itace a yankuna uku na Kamaru. Binciken da aka wallafa ranar 3 ga Nuwamba ya nuna cewa cutar da ta fi tsanani a wani yanki ba dole ba ce ta fi tsanani a ɗayan.
Sunan itacen a kimiyya Dacryodes edulis. Ana kuma kiransa African pear ko African plum ko safou. Ana noma shi domin ’ya’yan da mutane ke ci da sayarwa. Masu binciken sun je ƙauyuka 14 a tsaunukan yamma, da 18 a yankin daji mai lokutan damina biyu, da shida a yankin daji mai lokacin damina guda. A kowane ƙauye an zaɓi gonar itatuwa ɗaya bisa ƙuri’ar bazuwar domin yin awo.
An duba alamomin cuta a ganye da ’ya’yan itatuwa tare da rubuta yanayin kewayen su. Masu binciken sun haɗa abin da suka gani a gona da aikin dakin gwaje-gwaje don ware ƙwayoyin da ke haddasa cuta da gwada ko za su iya kawo cuta. Sun kuma rubuta wuraren da itatuwan suke. Hakan ya ba su damar danganta nau’in lalacewa da wuraren da aka same su a taswira.
Cutar tabon ganye ta Cercospora ce ta fi tsanani a tsaunukan da kuma dajin da yake da lokutan damina biyu. Anthracnose ce ta fi tsanani a dajin mai lokacin damina guda. Sun kuma sami wasu matsaloli kamar bushewar rassa daga kan su, da cutar red rust, da ruɓewa a wajen da ’ya’yan itace ke haɗuwa da kararsu.
Taswirar itatuwan da suka kamu da ma’aunin tsananin cuta a itace guda suna amsa tambayoyi daban-daban. Don sanin yawan kamuwa, sun lissafa kason itatuwan da suka kamu daga cikin waɗanda suka duba. Don tsananin cuta, sun duba lalacewar ganyaye da rassa a kewayen saman itace. Babban ma’aunin tsanani ba shi ne kason amfanin da ƙasar baki ɗaya ta rasa ba.
Abin da hakan ke nufi gare ku. Manomin Najeriya da ya san ’ya’yan zai iya bayyana matsalarsa ta hanyar faɗin yawan itatuwan da suka nuna matsala da ɓangarorin da abin ya shafa da tsananin lalacewa. Binciken Kamaru zai taimaka wajen kwatantawa. Ba ya tantance cutar wata gona a Najeriya ko tabbatar da maganin da zai yi aiki a can.