Nnukwu oghere ozone na Antarctica apụtaghị na mgbake akwụsịla

Oghere ozone nke Antarctica buru ibu karịa ka a na-ahụkarị n’afọ a, mana ndị ọkà mmụta kwuru na nke ahụ anaghị akagbu ihe akaebe mgbake ogologo oge. NOAA na NASA wepụtara nyocha 2026 ha na 4 Nọvemba, na-etinye nkezi mpaghara oghere ahụ n’ọkwa nke asaa kachasị n’afọ 48 ha ji nyochaa ya. Ha kwuru na ihu igwe gburugburu Antarctica kpatara nha ahụ.

Site na 7 Septemba ruo 13 Ọktoba, nkezi mpaghara oghere ahụ ruru ihe dị ka nde kilomita skwea 25. Mpaghara ya kachasị n’otu ụbọchị dị iche: nde kilomita skwea 27.1 na 18 Septemba. Ịhapụ nha ndị a iche dị mkpa. Nkezi nke oge na ụbọchị ọ kacha gbasaa na-aza ajụjụ dị iche iche, n’agbanyeghị na ha na-akọ otu mfu ozone nke afọ ahụ.

Ụlọ ọrụ ndị ahụ kwuru banyere polar vortex siri ike karịa mbụ, usoro ikuku na-agba gburugburu Antarctica ma jide ikuku oyi. Ọnọdụ ndị ahụ na-enyere mmeghachi kemịkal aka ibibi ozone n’elu ikuku. Ndị ọkà mmụta kwuru na oghere ahụ gaara akarị nke a ma ọ bụrụ na nkwekọrịta mba ụwa ebelatabeghị kemịkal ndị na-emebi ozone. Ya mere, afọ siri ike na mgbake nke nta nke nta nwere ike ịdị n’otu oge.

Ozone dị n’elu ikuku na-enyere aka ịmịkọrọ radieshon ultraviolet na-emerụ ahụ. E kwesịghị ịgwakọta akwa nchebe a na mmetọ ozone dị nso n’ala. Oghere Antarctica abụghịkwa oghere a pụrụ isi gafee ikuku. Aha ahụ na-akọ nnukwu mbelata ozone n’elu mpaghara sara mbara, nke ndị nchọpụta ji ngwa dị iche iche na-akwado ibe ha enyocha.

Satịlaịtị na-egosi mpaghara sara mbara, ebe ngwa baluun na-ebu na-atụ ozone n’ogo ịdị elu dị iche iche. Usoro nlekota NOAA kọwara na baluun na-eziga nha ozone na ihu igwe n’ụlọ ọrụ nnata ka ọ na-arị elu. A pụrụ ime nha ndị a n’oge ọchịchịrị n’akụkụ nsọtụ ụwa, mgbe nchọpụta chọrọ ìhè anyanwụ nwere oke. Usoro ndị ahụ na-enyere ịmata ọdịiche n’etiti mpaghara metụtara na ogo ozone fọdụrụ.

Ihe ọ pụtara nye gị. Ndị na-agụ akwụkwọ na Naịjirịa kwesịrị ịhụ nke a dị ka nyocha oge Antarctica, ọ bụghị nha radieshon ultraviolet na-erute Lagos ma ọ bụ Kano taa. Isi ihe bụ na nnukwu oghere n’otu afọ anaghị egosi n’onwe ya na njikwa mba ụwa adaala. Nchọpụta na-aga n’ihu dị mkpa iji mata usoro ogologo oge na ma mgbake a na-atụ anya ka na-aga nke ọma.